TARİHÇE :
İstanbul Lisesi'nin esasını, ilk özel okul olarak açılan Şems-ül Maarif oluşturmaktadır. Bu okulu Selanik'li Abdikamil Efendi ile Emekli Bahriye Yüzbaşısı Nadir Bey, 1884 yılında açmışlardır. Ancak iki ortak uzun süre birlikteliklerini sürdürememiş ve ayrılmış, daha sonra Nadir Bey 1885'de Süleymaniye civarında Numune-i Terakki'yi kısa zamanda gelişmiş ve tanınmış, modern bir okul haline getirmiştir. Bu durum Maarif Nezareti'nin dikkatini çekmiş ve 1896 yılında okulu satın alarak resmileştirmiştir.
Numune-i Terakki İdadisi, 4 ilkokul, 3 rüşdiye ve 3 idadi olmak üzere 10 sınıflı idi. Ancak 2. Meşrutiyet zamanında ilk kısmı ile rüşdiye sınıfları birleştirilerek 5 yıla indirildi. 1909 yılında ise İSTANBUL LEYLİ İDADİSİ olarak degiştirildi. Bu zamanda okul Sultan Mahmut Türbesi arkasındaki Bezmi Alem Sultan'ın yaptırmış olduğu binada bulunuyordu. 1910 yılında asıl okul İSTANBUL LİSESİ adını aldı. Böylelikle lise sözcüğü ülkemizde ilk kez kullanılmış oluyordu.
Bu aşamadan itibaren lisenin temelleşme devrinin başladığını söylemek yerinde olur. 1913 yılında okulun adı İSTANBUL SULTANİSİ'ne çevrildi. Okulda yine, ilk, orta ve lise kısımları mevcuttu. Fransiz lise müfredatı uygulanıyor, ilk kısımdan itibaren, o dönemin en popüler yabancı dili Fransızca okutuluyordu. Bu devrede okul güçlü eğitim kadrosu ve sistemiyle, dönemin en tanınmış ve başarılı okulu haline geldi. Okul ülkenin içinde bulunduğu zor koşullara rağmen çalışmalarını sürdürüyor, ancak bu arada okul öğrencilerinden bazıları süregiden savaşlarda ülkesini savunmak için, vatan sevgisi ile dolu olarak cepheye koşuyor ve İstanbul Lisesi şehitleri bu başarılı okulun tarihine şanlı sayfalar ekliyorlardı. Eğitim öğretmeni Ahmet Robenson İstanbul Spor Kulübünü kurmuş, okulda İstanbul Sultanisi Keşşafları adlı izci teşkilatını oluşturmuştur.
1. Cihan Savaşı'nın başlaması ile 1914 yılında okul Saint Benoit binasına nakledildi. Bu arada vatansever ağabeylerimizden bir kısmının yine saldırganlara karşı güzel vatanı savunmak için Çanakkale'ye koştuğunu ve birçoğunun burada şehit düştüğünü önemle belirtmek gerekir.
1911 yılında okulun Almanca öğretim yapmasına karar verildi. Almanya'dan 22 değerli Alman öğretmen getirtildi. Edebiyat ve tarih dersleri dışında tüm dersler Almanca okutuluyordu. 1919 yılında okul Saraçhane başındaki Münir Paşa Konağı'na taşınmak zorunda kaldı. Kısa bir süre sonra da Mercan Sultanisi'ne nakledildi. 1923 yılında okulun adı İSTANBUL ERKEK LİSESİ oldu ve Beyazıt'daki Fuat Paşa Konağı'na nakloldu. Cumhuriyetin ilk yıllarında okulun öğretim kadrosu yine çok güçlü idi. Zengin bir kitaplığı, çok iyi laboratuvarları, yüce önder Atatürk'ün takdirlerini kazanan Sakarya adlı bir izci oymağı vardı.
1958-59 ders yılından itibaren, okul Alman öğretmenlerin de katkısı ile Almanca öğretim yapmaya başlamıştır.
1982-1983 ders yılında okulun adı tekrar İSTANBUL LİSESİ olarak değiştirilmiştir.
